Khi thiết kế nhà, nhiều người thường nghĩ:
Càng nhiều ánh sáng tự nhiên thì không gian càng tốt.
Điều này chưa hẳn đúng.
Bởi mỗi không gian có một hoạt động khác nhau, nên cách lấy ánh sáng cũng phải khác nhau.
Đặc biệt, ánh sáng trong phòng đọc sách không nên được thiết kế giống như phòng khách.
- Phòng khách cần ánh sáng rộng – phòng đọc sách cần ánh sáng có kiểm soát
Phòng khách là nơi sinh hoạt chung, tiếp khách và kết nối với sân vườn.
Vì vậy có thể sử dụng:
- Cửa kính lớn
• Khoảng mở rộng
• Ánh sáng lan tỏa
• Tầm nhìn ra thiên nhiên
Không gian có thể sáng và có sự thay đổi ánh sáng theo thời gian để tạo cảm xúc.
Nhưng phòng đọc sách lại khác.
Người sử dụng cần tập trung trong thời gian dài, vì vậy ánh sáng cần:
- Đủ sáng
• Tương đối ổn định
• Không gây chói
• Không tạo tương phản quá mạnh
Phòng khách cần ánh sáng để tạo không gian.
Phòng đọc sách cần ánh sáng để phục vụ thị giác.
- Đừng để ánh nắng chiếu trực tiếp vào sách và mắt
Một chiếc bàn đọc sách đặt ngay trước cửa kính lớn nhìn có thể rất đẹp.
Nhưng nếu nắng chiếu trực tiếp vào mặt bàn, trang sách hoặc mắt người đọc thì lại không phải giải pháp tốt.
Ánh sáng quá mạnh có thể gây:
- Chói mắt
• Tương phản sáng – tối lớn
• Khó chịu khi đọc lâu
• Nhiệt lượng tăng vào không gian
Vì vậy, với khu vực đọc sách, ánh sáng gián tiếp và ánh sáng khuếch tán thường có giá trị hơn ánh nắng trực tiếp.
- Vị trí cửa sổ rất quan trọng
Thay vì đặt bàn đọc sách đối diện trực tiếp với cửa kính lớn, có thể bố trí nguồn sáng tự nhiên ở bên hông vị trí đọc.
Với người thuận tay phải, ánh sáng từ phía trái thường thuận lợi hơn khi viết vì hạn chế bóng của tay trên trang giấy; người thuận tay trái có thể bố trí ngược lại.
Quan trọng hơn cả là tránh ánh nắng trực tiếp và kiểm soát độ chói.
Rèm, lam, mái hiên hoặc cây xanh có thể giúp ánh sáng đi vào phòng nhẹ nhàng hơn.
- Hướng lấy sáng cũng tạo nên sự khác biệt
Ánh sáng từ mỗi hướng có đặc tính khác nhau.
Hướng Bắc: thường cho ánh sáng khá ổn định và ít nắng trực tiếp, thuận lợi cho không gian cần ánh sáng dịu.
Hướng Đông: có nắng buổi sáng, dễ chịu hơn nhưng vẫn cần kiểm soát nắng trực tiếp.
Hướng Tây: nắng buổi chiều mạnh và mang nhiều nhiệt, cần đặc biệt chú ý mái che, lam, rèm hoặc lớp cây xanh.
Vì vậy, thiết kế ánh sáng không thể chỉ hỏi:
“Cửa sổ rộng bao nhiêu?”
Mà phải hỏi:
“Cửa sổ quay về đâu và ánh sáng đi vào vào thời điểm nào?”
- Ánh sáng tự nhiên vẫn cần ánh sáng nhân tạo hỗ trợ
Một phòng đọc sách tốt không nên phụ thuộc hoàn toàn vào ánh sáng tự nhiên.
Buổi chiều tối hoặc những ngày thiếu sáng, cần có thêm:
- Ánh sáng nền cho toàn phòng
• Đèn đọc sách tại vị trí ngồi
• Ánh sáng gián tiếp để giảm tương phản
Đặc biệt, không nên để khu vực xung quanh quá tối trong khi trang sách lại được chiếu quá sáng.
Mắt phải liên tục thích nghi giữa vùng sáng và tối, dễ tạo cảm giác mệt khi sử dụng lâu.
- Không phải phòng càng sáng càng tốt
Đây là điều chúng tôi thường lưu ý khi thiết kế.
Ánh sáng tốt không được đo bằng việc có thật nhiều ánh sáng.
Mà bằng việc ánh sáng đó có:
Đúng vị trí – đúng cường độ – đúng thời điểm – và phù hợp với hoạt động của con người hay không.
Phòng khách có thể cần sự rộng mở và sống động.
Phòng đọc sách lại cần sự tập trung, yên tĩnh và ánh sáng dịu hơn.
Một khung cửa thật lớn chưa chắc tạo nên một phòng đọc sách tốt.
Đôi khi chỉ cần một ô cửa được đặt đúng hướng, một lớp rèm lọc sáng và một chiếc đèn đọc sách được bố trí đúng vị trí cũng có thể tạo nên một góc đọc sách rất dễ chịu.
Đó cũng là điều thú vị của kiến trúc:
Chúng ta không thiết kế ánh sáng chỉ để căn phòng sáng hơn.
Chúng ta thiết kế ánh sáng để con người sống tốt hơn trong căn phòng đó.
OPENSPACE ARCHITECTS
“Kiến tạo không gian – Giá trị bền vững”
——————————–
CÔNG TY TNHH THIẾT KẾ – XÂY DỰNG KHÔNG GIAN MỞ (OPEN SPACE)
Địa chỉ: 384/13 Cộng Hòa, P.Tân Bình, TP.HCM
Hotline: (+84) 28 3 811 8806 – (+84) 0902304089 – (+84) 387 78 05 78
Mail: contact@openspace.com.vn
Website: www.openspace.com.vn
#OpenSpace – “Kiến tạo không gian – Giá trị bền vững”
#thietkeanhsang #OpenSpaceArchitects #BietThuCaoCap #DesignAndBuild
