Khi thiết kế nhà, hầu hết gia chủ đều mong muốn:
Nhà thật nhiều ánh sáng tự nhiên.
Điều đó đúng.
Nhưng nhiều ánh sáng tự nhiên không có nghĩa là càng nhiều nắng chiếu trực tiếp vào nhà càng tốt.
Một không gian có thể rất sáng nhưng vẫn nóng, chói và khiến chúng ta không muốn ngồi lâu.
Ngược lại, có những căn phòng ánh sáng rất dịu, không hề tối nhưng lại mang đến cảm giác dễ chịu suốt cả ngày.
Sự khác biệt nằm ở cách chúng ta đưa ánh sáng vào kiến trúc.
- ÁNH SÁNG VÀ NẮNG TRỰC TIẾP KHÔNG HOÀN TOÀN GIỐNG NHAU
Ánh sáng tự nhiên mà chúng ta nhận được trong nhà có thể đến từ nhiều nguồn:
- Nắng chiếu trực tiếp
• Ánh sáng từ bầu trời
• Ánh sáng phản xạ qua tường, trần, sân trong
• Ánh sáng được lọc qua cây xanh, lam, rèm hoặc mái hiên
Nắng trực tiếp tạo ra ánh sáng mạnh, bóng đổ rõ và đôi khi rất đẹp.
Nhưng nếu không được kiểm soát, nó cũng mang theo:
Nhiệt + chói + tương phản sáng tối lớn.
Vì vậy, kiến trúc tốt không phải tìm cách loại bỏ hoàn toàn ánh nắng.
Mà là biết lúc nào nên đón nắng và lúc nào nên làm dịu nó.
- VÌ SAO ÁNH SÁNG GIÁN TIẾP DỄ CHỊU HƠN?
Hãy hình dung hai vị trí ngồi.
Một vị trí có tia nắng mạnh chiếu trực tiếp vào mặt hoặc mặt bàn.
Một vị trí nhận ánh sáng từ cửa sổ nhưng ánh sáng đã được lọc qua mái hiên, rèm, cây xanh hoặc phản xạ qua bề mặt xung quanh.
Vị trí thứ hai thường dễ chịu hơn.
Bởi ánh sáng được phân bố mềm và đều hơn, mắt không phải liên tục thích nghi giữa vùng quá sáng và vùng tối.
Đặc biệt đối với:
Đọc sách – làm việc – nghỉ ngơi – ăn uống – sinh hoạt gia đình, ánh sáng dịu thường giúp chúng ta sử dụng không gian lâu hơn mà ít cảm thấy khó chịu.
- ÁNH NẮNG TRỰC TIẾP CŨNG ĐỒNG THỜI MANG NHIỆT VÀO NHÀ
Đây là vấn đề rất đáng quan tâm trong điều kiện khí hậu nóng như Việt Nam.
Một mảng kính lớn có thể làm căn phòng tràn ngập ánh sáng.
Nhưng nếu chịu nắng mạnh trong nhiều giờ mà không có giải pháp che nắng phù hợp, không gian có thể tích nhiệt đáng kể.
Khi đó chúng ta lại phải dùng rèm kín và tăng điều hòa để xử lý vấn đề.
Một căn nhà nhiều kính nhưng phải đóng rèm cả ngày chưa chắc đã là một căn nhà lấy sáng tốt.
Giải pháp tốt hơn là kiểm soát nắng trước khi nắng đi sâu vào không gian.
- KIẾN TRÚC CÓ THỂ “LÀM MỀM” ÁNH SÁNG BẰNG CÁCH NÀO?
Đây chính là lúc kiến trúc phát huy vai trò.
Có rất nhiều giải pháp:
Mái hiên sâu
→ chặn bớt nắng góc cao nhưng vẫn cho ánh sáng vào.
Lam che nắng
→ kiểm soát hướng nắng theo từng mặt đứng.
Ban công và logia
→ tạo một lớp đệm trước cửa kính.
Cây xanh
→ lọc nắng và tạo những lớp bóng đổ tự nhiên.
Sân trong – giếng trời
→ đưa ánh sáng sâu vào nhà mà có thể hạn chế nắng trực tiếp tại khu vực sử dụng.
Tường và trần sáng màu
→ phản xạ ánh sáng vào không gian, giúp phòng sáng hơn mà không nhất thiết phải mở cửa kính thật lớn.
Điều quan trọng không phải chỉ là:
“Làm cửa lớn bao nhiêu?”
Mà là:
“Ánh sáng sẽ đi vào ngôi nhà bằng cách nào?”
- NHƯNG NẮNG TRỰC TIẾP KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG XẤU
Theo chúng tôi, không nên hiểu rằng kiến trúc tốt là loại bỏ hoàn toàn ánh nắng trực tiếp.
Một chút nắng buổi sáng.
Một vệt nắng trên bức tường.
Bóng cây chuyển động trên sàn.
Hay ánh sáng cuối ngày đi qua hành lang…
đều có thể tạo nên những khoảnh khắc rất đẹp trong kiến trúc.
Nắng trực tiếp tạo kịch tính.
Ánh sáng gián tiếp tạo sự dễ chịu.
Một không gian tốt cần biết sử dụng cả hai.
- ÁNH SÁNG CÒN LÀM THAY ĐỔI CẢM XÚC CỦA VẬT LIỆU
Đá thô dưới ánh sáng xiên sẽ hiện rõ texture và bóng đổ.
Gỗ dưới ánh sáng dịu trở nên ấm hơn.
Một bức tường bê tông khi nhận ánh sáng phản xạ có thể rất tĩnh.
Cây xanh khi có nắng xuyên qua lại tạo nên những bóng đổ thay đổi theo thời gian.
Vì vậy trong thiết kế, chúng tôi không xem:
Ánh sáng – vật liệu – cây xanh
là ba yếu tố riêng biệt.
Chúng phải được thiết kế cùng nhau để tạo nên cảm xúc của không gian.
- MỘT NGÔI NHÀ TỐT KHÔNG NHẤT THIẾT PHẢI “TRÀN NGẬP ÁNH SÁNG”
Có những không gian cần sáng.
Có những không gian cần dịu.
Và cũng có những nơi cần một chút bóng tối.
Phòng làm việc cần đủ sáng để tập trung.
Phòng đọc sách cần ánh sáng ổn định, hạn chế chói.
Phòng khách cần ánh sáng tạo chiều sâu.
Phòng ngủ lại cần dịu và thư giãn hơn.
Kiến trúc không phải làm mọi căn phòng sáng giống nhau.
Mà là tạo ra đúng ánh sáng cho đúng không gian và đúng hoạt động của con người.
GÓC NHÌN CỦA OPENSPACE
Khi thiết kế một ngôi nhà, chúng tôi không chỉ hỏi:
“Làm thế nào để đưa thật nhiều ánh sáng vào nhà?”
Mà quan trọng hơn là:
Ánh sáng đến từ hướng nào?
Đi vào lúc mấy giờ?
Chiếu vào đâu?
Có gây nóng hay chói không?
Và con người sẽ cảm thấy thế nào khi ngồi ở đó?
Đó là sự khác biệt giữa một ngôi nhà có nhiều ánh sáng và một ngôi nhà có ánh sáng được thiết kế tốt.
Ánh sáng tự nhiên là một trong những vật liệu đẹp nhất của kiến trúc.
Nhưng cũng giống như đá, gỗ hay kính, ánh sáng cần được kiểm soát và sử dụng đúng chỗ.
Nắng trực tiếp tạo nên những khoảnh khắc mạnh mẽ.
Ánh sáng gián tiếp tạo nên sự dịu dàng và dễ chịu.
Thiết kế tốt không phải đưa thật nhiều nắng vào nhà.
Mà là đưa ánh sáng vào đúng cách để con người cảm thấy dễ chịu hơn khi sống trong đó.
OPENSPACE ARCHITECTS
“Kiến tạo không gian – Giá trị bền vững”
——————————–
CÔNG TY TNHH THIẾT KẾ – XÂY DỰNG KHÔNG GIAN MỞ (OPEN SPACE)
Địa chỉ: 384/13 Cộng Hòa, P.Tân Bình, TP.HCM
Hotline: (+84) 28 3 811 8806 – (+84) 0902304089 – (+84) 387 78 05 78
Mail: contact@openspace.com.vn
Website: www.openspace.com.vn
#OpenSpace – “Kiến tạo không gian – Giá trị bền vững”
#anhsangtunhien #OpenSpaceArchitects #BietThuCaoCap #DesignAndBuild
