Trong một dự án kiến trúc, không phải mọi chi tiết xuất hiện trên concept ban đầu đều sẽ được giữ nguyên cho đến ngày công trình hoàn thiện.
Điều này không có nghĩa là thiết kế ban đầu chưa tốt.
Ngược lại, có những thay đổi chỉ xuất hiện sau khi KTS bắt đầu kiểm tra sâu hơn về cấu tạo, vật liệu, khả năng thi công và cách công trình được sử dụng trong thực tế.
Case Study dưới đây là một ví dụ về một chi tiết rất đẹp trên concept nhưng đã được Open Space chủ động điều chỉnh trước khi bước vào thi công.
Điểm đáng nói của dự án không nằm ở việc “trước và sau khác nhau như thế nào”, mà nằm ở quá trình đưa ra quyết định: từ yêu cầu của khách hàng, concept ban đầu, vấn đề được phát hiện, phân tích của KTS cho đến phương án điều chỉnh và kết quả cuối cùng.
Yêu cầu của khách hàng: Cần một điểm nhấn đủ khác biệt
Ngay từ đầu, gia chủ mong muốn không gian có một chi tiết kiến trúc tạo dấu ấn rõ ràng.
Yêu cầu không đơn giản là “làm đẹp hơn”, mà là tạo ra một điểm nhấn đủ đặc biệt để không gian có cá tính nhưng vẫn giữ được sự hiện đại và hài hòa với tổng thể.
Đây là một nhu cầu hoàn toàn hợp lý. Trong một công trình được đầu tư kỹ lưỡng, những chi tiết đặc trưng có thể giúp không gian trở nên riêng biệt hơn và thể hiện rõ tinh thần thiết kế.
Từ yêu cầu đó, Open Space bắt đầu phát triển phương án concept.
Concept ban đầu: Một chi tiết đẹp và tạo hiệu ứng mạnh
Ở giai đoạn concept, chi tiết này được phát triển thành một hình khối nổi bật trên tổng thể không gian.
Khi thể hiện trên phối cảnh, nó tạo được hiệu ứng thị giác khá rõ. Tỷ lệ, đường nét và vị trí của chi tiết giúp không gian có điểm tập trung, đồng thời tạo ra sự khác biệt so với những phương án thông thường.
Về mặt hình ảnh, đây là một phương án mà cả KTS và gia chủ đều có lý do để yêu thích. Nếu chỉ nhìn phối cảnh, việc giữ nguyên concept ban đầu gần như không có gì phải bàn.
Nhưng thiết kế kiến trúc không kết thúc ở một hình ảnh đẹp. Khi dự án bước sang giai đoạn triển khai kỹ thuật, Open Space bắt đầu đặt câu hỏi về cách chi tiết này sẽ được xây dựng trong thực tế.
Vấn đề được phát hiện: Đẹp trên concept nhưng chưa tối ưu để thi công
Khi phân tích sâu hơn, KTS nhận thấy chi tiết có một số vấn đề liên quan đến cấu tạo và khả năng hoàn thiện.
Cấu tạo thực tế phức tạp hơn so với cách nó được thể hiện trên phối cảnh. Một số điểm giao nhau giữa các vật liệu cần được xử lý chính xác. Nếu triển khai đúng hình thức ban đầu, việc kiểm soát độ hoàn thiện tại công trường sẽ khó hơn.
Bên cạnh đó, việc bảo trì về sau cũng cần được tính đến.
Một công trình không chỉ tồn tại trong ngày bàn giao. Những chi tiết được thiết kế hôm nay sẽ phải được vệ sinh, kiểm tra và bảo trì trong nhiều năm sau đó.
Nếu một điểm nhấn quá phức tạp nhưng giá trị sử dụng không tăng tương ứng, việc giữ nguyên nó có thể không phải là lựa chọn tối ưu.
Đây chính là lúc Open Space phải đứng trước một quyết định: giữ lại một hình ảnh rất đẹp hay điều chỉnh để công trình có tính khả thi và bền vững hơn?
KTS phân tích: Điều gì thực sự cần được giữ lại?
Thay vì loại bỏ ngay chi tiết này, KTS bắt đầu phân tích lại giá trị cốt lõi của yêu cầu ban đầu.
- Gia chủ thực sự cần gì?
- Có phải là chính xác hình dạng đó không?
Hay điều quan trọng hơn là cảm giác hiện đại, sự khác biệt và điểm nhấn mà chi tiết đó mang lại cho không gian?
Đây là một bước rất quan trọng trong quá trình thiết kế.
Bởi nếu chỉ bám vào hình thức, mọi thay đổi đều có thể bị xem là làm mất đi ý tưởng ban đầu. Nhưng nếu hiểu được giá trị mà ý tưởng đang muốn tạo ra, KTS có thể tìm một cách khác để đạt được cùng mục tiêu.
Sau khi phân tích, Open Space xác định rằng điểm nhấn vẫn cần được giữ lại, nhưng cấu tạo và cách thể hiện nên được điều chỉnh.
Phương án điều chỉnh: Giữ tinh thần, thay đổi cách thực hiện
Phương án mới được phát triển dựa trên một nguyên tắc: không thay đổi điều gia chủ thực sự mong muốn, nhưng thay đổi cách tạo ra điều đó.
Một số chi tiết được đơn giản hóa để giảm độ phức tạp khi thi công. Tỷ lệ và cách giao tiếp giữa các vật liệu được cân nhắc lại. Những vị trí có khả năng gây khó khăn cho việc hoàn thiện và bảo trì cũng được xử lý theo hướng thực tế hơn.
Quan trọng nhất, phương án mới vẫn giữ được tinh thần của concept ban đầu. Không gian vẫn có điểm nhấn. Vẫn có cá tính. Vẫn tạo được hiệu ứng thị giác mà gia chủ mong muốn.
Nhưng phía sau hình ảnh đó là một cấu tạo dễ kiểm soát hơn và phù hợp hơn với điều kiện triển khai thực tế. Đây không phải là việc “sửa một bản thiết kế chưa tốt”.
Đây là quá trình kiểm chứng thiết kế trước khi biến nó thành công trình.
Kết quả thực tế: Không giống 100% concept, nhưng phù hợp hơn
Khi hoàn thiện, chi tiết thực tế không giống hoàn toàn với hình ảnh concept ban đầu.
Nếu chỉ đặt hai hình ảnh cạnh nhau, có thể dễ dàng nhận thấy sự khác biệt.
Nhưng nếu nhìn vào mục tiêu ban đầu, những giá trị quan trọng vẫn được giữ lại: không gian vẫn có điểm nhấn, hình thức vẫn có cá tính và tổng thể vẫn giữ được tinh thần thiết kế.
Điều quan trọng hơn là phương án cuối cùng phù hợp hơn với khả năng thi công và sử dụng.
Đây cũng là lý do Open Space không xem việc công trình giống phối cảnh 100% là tiêu chí duy nhất để đánh giá một thiết kế thành công.
Một công trình tốt cần đạt được sự cân bằng giữa ý tưởng – thẩm mỹ – công năng – kỹ thuật – vật liệu – khả năng thi công và sử dụng lâu dài.
Vì sao Case Study này khác với Before/After thông thường?
Một bài Before/After thường cho khách hàng thấy sự khác biệt về hình ảnh: không gian trước khi cải tạo và sau khi hoàn thiện.
Nhưng trong kiến trúc, một quyết định quan trọng đôi khi không thể nhìn thấy chỉ bằng hai bức ảnh.
Điều đáng giá nằm ở những gì xảy ra ở giữa hai hình ảnh đó.
- Tại sao một chi tiết được thay đổi?
- Vấn đề nào đã được phát hiện?
- KTS đã cân nhắc những yếu tố nào?
- Vì sao phương án mới được lựa chọn?
- Và thay đổi đó mang lại giá trị gì cho công trình?
Đây mới là phần thể hiện rõ năng lực chuyên môn của một đơn vị thiết kế.
Open Space không chỉ muốn khách hàng nhìn thấy một công trình đẹp sau khi hoàn thiện. Chúng tôi muốn khách hàng hiểu được vì sao một quyết định thiết kế được đưa ra và nó bảo vệ điều gì cho công trình về sau.
Từ một chi tiết nhỏ đến cách Open Space làm nghề
Một chi tiết trên concept có thể chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng thể công trình. Nhưng cách KTS xử lý chi tiết đó phản ánh khá rõ cách một đơn vị thiết kế tiếp cận dự án.
Có giữ lại chỉ vì nó đẹp không? Có thay đổi chỉ vì thi công khó không? Hay tìm một giải pháp thứ ba để vừa giữ được ý tưởng, vừa đảm bảo tính khả thi?
Với Open Space, câu trả lời nằm ở lựa chọn thứ ba.
Thiết kế không phải là quá trình bảo vệ mọi ý tưởng ban đầu. Thiết kế là quá trình liên tục kiểm chứng và hoàn thiện ý tưởng cho đến khi nó thực sự phù hợp với công trình.
Vì vậy, một thay đổi trước khi thi công không nhất thiết là sự thỏa hiệp.
Đôi khi, đó chính là quyết định giúp công trình tốt hơn.
Bạn đang có một concept đẹp nhưng chưa chắc phương án có thể triển khai tốt?
📩 Gửi Open Space concept hoặc bản vẽ hiện có, diện tích khu đất, nhu cầu sử dụng và mức đầu tư dự kiến. KTS sẽ cùng bạn rà lại những điểm cần kiểm tra trước khi thi công, từ cấu tạo, vật liệu, công năng đến khả năng triển khai thực tế.
Thay vì chỉ hỏi “Concept này có đẹp không?”, hãy thử hỏi thêm:
“Nếu xây thật, chi tiết này sẽ được thực hiện như thế nào?”
Đó cũng là lúc một bản concept bắt đầu trở thành một công trình thực sự.
KTS Vũ Xuân Đông
Open Space Studio
——–
CÔNG TY TNHH THIẾT KẾ – XÂY DỰNG KHÔNG GIAN MỞ (OPEN SPACE)
📍 Địa chỉ: 384/13 Cộng Hòa, P.Tân Bình, TP.HCM
📞 Hotline: (+84) 28 3 811 8806 – (+84) 387 78 05 78
📧 Mail: contact@openspace.com.vn
🌐 Fanpage: https://www.facebook.com/openspace.com.vn/
